Online kritiek op vrouwen: hou daarmee op

Al zolang ik actief ben op social media (vanaf het Hyves-tijdperk dus) is het volkomen normaal dat er om het minste of geringste commentaar gegeven wordt. Zodra iemand buiten de geijkte paden stapt moet er wat van gevonden worden en het is zó makkelijk om dat van achter een schermpje te doen. Ik zie vooral veel online kritiek tussen vrouwen onderling, waarschijnlijk omdat ik zelf ook een vrouw ben en ik me in dat circuit bevind. Het gesnauw waar een vrouwelijke ondernemer mee moet dealen, de haat die influencers over zich heen krijgen (denk aan Nikkie de Jager) en het toebijten van een vernederende opmerking in een commentsectie (Chanel van Marketingvrouw). Het wordt zo gemakkelijk gedaan, door zoveel mensen. Maar waarom?

Het is onderdeel geworden van onze samenleving: haat en nijd in commentsecties op Facebook en Instagram and I was told dat je op Twitter al helemaal niet wezen moet. Het is om te janken bij nieuwssites als de NOS of nu.nl. Toevallig vandaag was Essent in het nieuws omdat één van hun webcaremedewerkers uitviel tegen racistische en haatdragende opmerkingen van ontraceerbare anonieme accounts. Maar er wordt ook kritiek geuit op het moment dat iemand zuivel promoot, of niet vegetarisch is, of wanneer iemand foto’s bewerkt. Of wanneer Monica Geuze meedoet aan De Slimste Mens. Media Courant zei over Kelly Weekers dat ze “tot de categorie mooie, bekende mensen behoort die een slaatje proberen te slaan uit hun zogenaamde ‘self made’-succesverhaal door er een boek over te schrijven”, alsof ze er niet hard voor werkt. Voor zwarte vrouwen geldt al helemaal, om in de woorden van Nancy Jouwe te spreken, dat ze ambitieus, mondig en onverzettelijk zijn maar dat moeten bekopen met racistische en seksistische verwensingen. 

Voorbeeldrol

En natuurlijk, influencers en bekende vrouwen bekleden een soort van voorbeeldrol. Er wordt tegen hen opgekeken. Absoluut, de zuivelindustrie is afschuwelijk en het bewerken van foto’s draagt bij aan minderwaardigheidscomplexen en lage zelfbeelden. Maar wat me zo stoort hieraan is dat er continu kritiek geleverd wordt door vrouwen die zelf ook niet perfect zijn. Want, en dit is echt niets nieuws, niemand is perfect. 

Ik plaats het even in perspectief: wat heeft dat commentaar voor zin? Verandering laat zich niet dwingen. Iemand verandert omdat diegene daar zelf achter staat, niet omdat een toetsenbordheld ergens wat van vindt en dat kenbaar maakt in de vorm van een onaardig bericht. 

Ik deed het ook...

Ben jij iemand die dit soort commentaar plaatst? Die overal wat van vindt en het zelf altijd beter weet? Ik vraag het omdat ik weet hoe dat voelt, namelijk. Ik gaf geen commentaar op mensen met een grote following, maar ik was het type dat continu discussies aanging in commentsecties. Vanuit een goed hart, dat zeker. Ik sprak anderen aan op het zijn van pro-Zwarte Piet, gendergelijkheid, seksisme, victim shaming, white tears etc. En ik won die discussies vaak ook nog. Maar hoeveel nut had het nou? Ik realiseerde me dat ik mensen probeerde te veranderen van achter een toetsenbord. Ik zélf veranderde in een onaangename vrouw, bitter en teleurgesteld in mijn medemens. Social media veranderde mij in iemand die alleen nog maar het negatieve van online interactie kon inzien. 

En dat was zó zonde van mijn energie. Die energie kon ik veel beter gebruiken, namelijk om in het echte leven mensen iets bij te brengen over zaken die mij aan het hart gaan. Mijn Instagramfeed is momenteel vele malen positiever en ik raak nooit meer in een online fittie verzeild. Ik ben rustiger, veel minder gefrustreerd en oprecht gelukkiger, door een paar simpele veranderingen aan te brengen: 

Ik ging in gesprek met mezelf.

Waarom deed ik dit en wat dacht ik hier uit te halen? Wat zorgde ervoor dat ik eindeloos bleef scrollen en als een soort van moraalridder op zoek ging naar reacties waar ik belerend op kon reageren? 
Het kwam voort uit de behoefte aan rechtvaardigheid, weet ik nu. En ook uit de overtuiging dat mijn mening en mijn moraal de juiste waren. Ik sta nog steeds helemaal achter mijn mening maar ik voel niet meer de onophoudelijke neiging om anderen ervan te overtuigen. En andere meningen mogen er ook zijn. Behalve als ze anti-homo zijn, of racistisch, of seksistisch, of… Je begrijpt me. 

Ik hield een grote schoonmaak en ontvolgde iedereen waar ik negatieve vibes van kreeg

Deze werkte echt top, want alles waar ik bewust of onbewust van ging koken heb ik weg kunnen nemen. Ik werd niet meer continu getriggerd of verdrietig of onzeker en dat gaf enorm veel rust.

Ik volgde mensen, maar vooral vrouwen, die mij inspireerden

Vrouwen als Chanel Lodik, Mignon Nusteling, Charlotte van ’t WoutBowie Redman en Madeleijn van den Nieuwenhuizen. Stuk voor stuk vrouwen die mij kunnen onderwijzen over de onderwerpen die ik belangrijk vind, maar vanuit een belezen en intelligente hoek. Bij deze vrouwen kan ik ervan uitgaan dat ze weten waar ze het over hebben en ik mag vertrouwen op hun kennis en kunde. Ik leer dus, in plaats van dat ik discussieer. En dat brengt me op het volgende punt:

Ik ging me op mezelf focussen

Op dat wat er in mij gebeurde, op mijn privileges, op mijn motieven, kwaliteiten, normen en waarden. Ik wilde mezelf veranderen, in plaats van anderen. En vanuit die positie kan ik zelf ook onderwijzen. 

Ik sprak met mezelf af dat ik alleen nog maar vanuit positiviteit wilde reageren

Ik zoek regelmatig contact met vrouwen die ik volg, maar altijd vanuit positiviteit. Door grenzen en regels te respecteren hoop ik een dag beter te maken in plaats van slechter. Mijn berichten bevatten hartjes, geen middelvingers, en ik merk dat daar heel goed op gereageerd wordt. 

Ik realiseerde me dat vrouwen elkaar domweg te weinig steunen

We hebben elkaar nodig en we moeten onze handen ineenslaan. We vechten nog steeds voor gelijke rechten. Madeleijn van den Nieuwenhuizen brengt het mooi: vechten voor gelijke rechten behoort tot de levens van onze oma’s, van onze moeders, van ons en van onze dochters. We leven nog steeds in een juridisch-politiek-sociaal systeem dat ons als groep in de samenleving consistent kortwiekt, klein houdt, betast en onteert. (Tip: de speech van de Women’s March 2020 van Madeleijn als IGTV op @zeikschrift.) Wat gaan wij dan elkaar het leven zuur maken op social media? No more. Ik vraag je, alsjeblieft, om dichtbij jezelf te blijven en je op jezelf te focussen. Je kunt niet de hele wereld veranderen, dat gaat nou eenmaal niet. En al helemaal niet door middel van berichten online. 

Het proces van bewustwording, acceptatie en verandering vind ik mateloos interessant. De totale omslag van negatief naar positief, van frustratie naar dankbaarheid, van gedoe naar gemoedsrust. Dit was geen kwestie van maanden of jaren, maar van weken. Het troost mij wanneer ik zie hoeveel er mogelijk is, zolang ik zelf maar wil.